Triboloji

Tribo ("sürtünmek") ve logia ("çalışma") Yunanca kelimelerinden türetilen triboloji hareketsiz veya görece hareket eden temas halindeki iki malzeme sistemi arasında meydana gelebilecek olgu üzerinde çalışan bir bilimdir.

Bu bilim, diğerlerinin yanında, aşağıdaki gibi tanımlanabilecek tüm sürtünme, aşınma ve yağlama alanlarını kapsar:

  • Sürtünme: Bir diğeriyle temas halindeki bir yüzeyin hareketine karşı çıkma eğilimi gösteren olgu.
  • Aşınma: Geometri değişikliği, kütle kaybı vb. ile sonuçlanan bir yüzey bozulması.

Tribolojinin daha özel olarak ilgilendiği birkaç aşınma tipi vardır:

  • Yapışma - sarma
  • Aşınma - erozyon
  • Sürtünme
  • Yüzey yorulması
  • Korozyon
  • Tribo-korozyon
  • Yağlama: Temas ve görece hareket halindeki iki öğe arasındaki sürtünme ve aşınmayı azaltmayı sağlayan tekniklerin tümü.

Bu nedenle bu olgular, sistemin çalışmasını daha büyük veya daha küçük ölçüde etkileyen çok sayıda parametreyi kullanıma sokar. Bu parametreler hareket karakteristikleri (genlik, hız vb.), temas geometrisi (açık/kapalı açıklıklar vb.), dış gerilmeler (basınç, döngü sayısı vb.), ortam (sıcaklık, nem vb.), parçaların topografyası (pürüzlülük vb.) ve dahil edilen malzemelerin (mekanik karakteristikler, kompozisyon vb.) kombinasyonu olabilir.

Dolayısıyla yüzey işlemleri ve kaplamalarının kullanımının yaygınlaştırılmasıyla yapılan bu tribolojik sistem çalışmaları, makinelerin düzgün çalışmasının ve güvenilirliğinin optimize edilmesine, sürtünme yüzeyleri elde etme maliyetinin azaltılmasına, makinelerin verimliliğinin ve uzun ömürlü olmasının geliştirilmesine ve aynı zamanda malzemelerin ve insanların güvenliğinin sağlanmasına imkan verir.

Yüzey işlemleri ve kaplamaları (STC’ler) aslında tribolojik sorunların çözümünde bugün herkesin kabul ettiği öncü bir rol oynamaktadır.

İster yapısal dönüştürme (indüksiyon ile sertleştirme vb.), ister difüzyon (ARCOR, TENIFER, SURSULF, STANAL vb.), ister değiştirme (FOSFATLAMA, SULF BT vb.) veya kaplama (TEGLISS, DOT, SDA, CERTESS vb.) olsun tüm STC’ler işlenmiş malzemenin yüzeyine bir özgünlük ve işlevsellik verir.